Regulation (EU) 2016/426, gaz yakan cihazların ve bunlara ait belirli donanımların Avrupa Birliği pazarına sunulması için güvenlik, enerji ve uygunluk değerlendirme çerçevesini belirler. Ancak her gazla ilişkili ürün otomatik olarak aynı kapsamda veya aynı değerlendirme yolunda değildir.
Kısa özet
- GAR hem “cihazları” hem de düzenlemede tanımlanan “donanımları” kapsar.
- Cihaz ve donanım ayrımı, ürünün işlevi ve piyasaya sunulma biçimi üzerinden yapılır.
- CE işareti tek başına bir sertifika değildir; uygulanabilir mevzuata uygunluk sürecinin görünür sonucudur.
- Kesin standart ve değerlendirme yolu ürün özelliklerine göre belirlenir.
GAR’ın amacı ve kapsamı
GAR; gaz yakıtla çalışan pişirme, soğutma, iklimlendirme, alan ısıtma, sıcak su üretimi, aydınlatma veya yıkama cihazları ile cebri üflemeli brülörleri ve bu brülörlerle donatılacak ısıtma gövdelerini kapsayan bir AB düzenlemesidir.
Düzenleme, cihazın doğru kurulması ve bakımının yapılması, bildirilen gaz kalitesi ve besleme basıncı değişimleri içinde kullanılması ve öngörülen amacına uygun çalıştırılması gibi “normal kullanım” koşullarını esas alır.
Cihaz ve donanım arasındaki fark
GAR’daki “cihaz”, gaz yakarak doğrudan düzenlemede sayılan işlevlerden birini yerine getiren üründür. “Donanım” ise bir cihaza yerleştirilmek veya bir cihaz oluşturmak üzere birleştirilmek için tasarlanan emniyet, kontrol veya ayar cihazları ile bunların alt tertibatlarını ifade eder.
Bir parçanın gaz hattında bulunması onu otomatik olarak GAR donanımı yapmaz. Ürünün amaçlanan işlevi, bağımsız piyasaya sunulup sunulmadığı ve bitmiş cihazın güvenliğindeki rolü birlikte incelenmelidir.
Kapsam dışında kalabilecek ürünler
Özellikle endüstriyel tesislerde yürütülen endüstriyel süreçler için özel tasarlanmış cihazlar, uçak ve demiryolu kullanımı için özel tasarlanmış cihazlar ile laboratuvarlarda geçici araştırma kullanımı için özel tasarlanmış cihazlar düzenlemede sayılan istisnalar arasındadır.
“Endüstriyel” olarak pazarlanmak tek başına istisna için yeterli değildir. Ürünün yalnızca belirli bir endüstriyel süreç ihtiyacına yönelik özel tasarımı ve kullanım yeri birlikte değerlendirilmelidir. Başka AB mevzuatının aynı hususu daha özel düzenlediği durumlar da ayrıca incelenir.
Temel gereklilikler ve standartlar
GAR, sağlık ve güvenliğin korunması, güvenli çalışma, uygun malzeme ve tasarım, yanma ürünleri, sıcaklıklar, kontrol ve emniyet tertibatları gibi alanlarda temel gereklilikler belirler. Enerjinin akılcı kullanımı gerekliliği, daha özel enerji mevzuatının uygulandığı ürünlerde farklı ele alınabilir.
Uyumlaştırılmış standartlar, kapsamları içinde temel gerekliliklere uygunluk varsayımı sağlayabilir. Bunların kullanımı mevzuat metninin yerini almaz; standardın güncel referansı, kapsamı ve ürünle eşleşmesi kontrol edilmelidir.
Üretici için genel uygunluk akışı
- Ürünün amaçlanan kullanımı, gaz türleri, basınçları ve hedef ülkeleri tanımlanır.
- Ürünün GAR kapsamında cihaz mı, donanım mı olduğu ve başka mevzuatların uygulanıp uygulanmadığı değerlendirilir.
- Temel gereklilikler, riskler ve uygulanabilir teknik şartnameler eşleştirilir.
- Gerekli testler, teknik dosya, talimatlar ve izlenebilirlik bilgileri hazırlanır.
- Ürüne uygun uygunluk değerlendirme prosedürü yürütülür; ilgili prosedürün gerektirdiği durumda onaylanmış kuruluş devreye girer.
- Uygunluk tamamlandığında üretici AB Uygunluk Beyanı’nı düzenler ve mevzuatın öngördüğü biçimde CE işaretini iliştirir.
- Üretim sürekliliği, değişiklik yönetimi ve gerekli kayıt saklama yükümlülükleri takip edilir.
DERA’nın süreçteki rolü
DERA; ürün kapsamının ön değerlendirilmesi, standart ve test planının hazırlanması, teknik dosyanın düzenlenmesi ve ilgili değerlendirme taraflarıyla sürecin koordinasyonunda destek sunar.
DERA bu içerikte kendisini onaylanmış kuruluş, akredite laboratuvar veya sertifika düzenleyen kuruluş olarak tanımlamaz. Resmî uygunluk değerlendirme işlemleri, uygulanabilir mevzuatın yetkilendirdiği taraflarca yürütülür.
Resmî kaynaklar
İlgili hizmetler
Ürüne özel kapsam, teknik dosya ve test gereklilikleri proje başlangıcında doğrulanır.